نور الدين جعفر بدخشى
26
خلاصة المناقب ( در مناقب سيد على همدانى ) ( فارسى )
من كلام شيخ الشيوخ فريد الدّين عطار قدّس سرّه « 1 » اى پسر تو اى نشانى از على * عين و لام و يا « 2 » بدانى از على « 3 » از دمِ عيسى كسى گر زنده خاست « 4 » * او به دم دستِ بريده كرده راست « 5 » مصطفى گفتست « 6 » چون آدم به علم * نوح فهم آنگاه و ابراهيم حلم « 7 » يا چو يحيى زهد و موسى بَطش كيست « 8 » * گر نمىدانى شجاع دين عليست « 9 » پس محمّد چون وصالِ دوست ديد * هر كمالى را كه آن اوست ديد گفت با او سىهزار و شش هزار * جملهء اسرار سِرّش بيشمار سى هزار اسرار گفتا اين مگوى « 10 » * سى هزار ديگرش گفت اين بگوى « 11 »
--> ( 1 ) آ : من كلام شيخ الشيوخ فريد الدّين عطار ب : فرمايد قدّس سرّه ل : و له ، ن : شيخ عطار فرمايد قدّس اللّه سرّه فريد الدّين ابو حامد محمّد ابو بكر ابراهيم بن اسحاق نيشابورى شاعر شهير كه درستترين تاريخ ولادت وى 6 شعبان 530 هجرى است و درستترين تاريخ رحلت او را سال 627 هجرى ( 1229 - 1230 م ) بايد دانست . رك به : سعيد نفيسى ، جستجو در احوال و آثار فريد الدّين عطار نيشابورى ، جامى ، نفحات الانس ، ص 540 به بعد - آذر بيگدلى ، آتشكدهء آذر ، ج 2 ، ص 695 ، مقدمه تذكرة الاولياء عطار از علامه محمّد قزوينى ، صفا ، تاريخ ادبيات ايران ، ج 2 ، صص 858 - 865 - شيلى ، شعر العجم ، ج 2 ، ص 9 . ( 2 ) ل : عين و يا و لام ، عطار ، منطق الطير ، ص 37 . ( 3 ) كليات عطار ، ص 1061 مثل متن . ( 4 ) كليات عطار ، ص 1061 اين مصرعه چنين نوشته شده « از دم عيسى چو مرده زنده خاست » و در منطق الطير چاپ نولكشور ، ص 31 ، از دم عيسى گر يك زنده خواست . براى اين بيت ( رك به پاورقى 7 همين صفحه ) رك به : كوكب درى ، ص 68 من اراد ان ينظر الى آدم فى علمه و الى نوح فى فهمه و الى يحيى فى زهده و الى موسى فى بطشه فلينظر الى على ابن ابى طالب و اللّئالى المصنوعة ، ج 1 ، ص 184 موضوع . ( 5 ) آ : گفته است . ( 6 ) آ : گفته است . ( 7 ) آ : ابراهيم به حلم ، ل : و ابراهيم حلم . ( رك به پاورقى 4 همين صفحه ) ( 8 ) ل : باز . ( 9 ) ب : لست . اين دو بيت اخير كه : مصطفى گفتست . . . شجاع دين عليست از مثنوى مصيبتنامه ، عطار ، ص 29 ، گرفته شده . ( 10 ) ل : گفت راز خود سه باره سى هزار ، ن : گفت به او سى هزار و شصت هزار ، الهىنامه ، ص 319 : بگفت اسرار جانان سى هزارش عطار : الهىنامه ، ص 32 : مگو تو سى هزارم سرّ اسرار * درون خويش در جان نگهدار ( 11 ) الهىنامه ، ص 318 حقيقت سىهزار ديگرش گوى .